O sistema educativo en Xapón

En Xapón a educación é algo obligatorio para os niveis de educación primaria e secundaria. Practicamente todos os alumnos pasan ao bacharelato, no que os estudantes poden elixir ata un total de 4 asignaturas que consideren relevantes á hora de emprender o seu proxecto de vida. A educación anterior á educación básica proporciónase nas denominadas guarderías, de carácter tanto público como privado, que reciben a nenos con idades comprendidas entre os 1 e 5 anos, similar á educación preescolar da que falábamos nas anteriores entradas.

Este podería considerarse o resumo do que denominamos sistema educativo xaponés, que procederemos a desglosar nesta entrada. Cómpre recalcar que este sistema xogou un importante papel durante a recuperación e rápido crecemento económico nas décadas posteriores á Segunda Guerra Mundial.

En relación coa sociedade xaponesa, a súa cultura e tradicións teñen por costume considerar máis relevantes as expectativas, metas e obxectivos da propia sociedade antes que os dos individuos particulares. Tamén son consideradas importantes calidades tales como a dilixencia, a autocrítica, unha boa organización e os hábitos de estudo dos estudantes. Existe unha creencia xeral de que a perseverancia e o traballo duro darán lugar a unha vida caracterizada polo éxito, polo que, todas as escolas públicas teñen como principal obsextivo erradicar ao analfabetismo. Esta é a principal causa de que as proezas características da sociedade nipone estén moi por riba dos estándares europeos.

• Nun primeiro momento, Xapón contaba cun sistema educativo de alto rendemento, proporcionándolles altos niveis de exigencia aos seus alumnos, logrando que os seus alumnos logren saír adiante con gran éxito.

• Na actualidade, as escolas, universidades e centro de estudo xaponés teñen como principal obxectivo atraer aos máis novos (que, debido a escasa tasa de natalidade, non son abundantes) baixando o nivel de exigencia e o nivel dos seus correspondentes exames de ingreso.

O sistema educativo finlandés

A continuación, pasamos a falar do sistema educativo finlandés, considerado como o mellor sistema educativo occidental dos evaluados polo informe PISA do ano 2003. Este sistema en cuestión divídese en dous tipos de formacións, levadas á cabo a partir dos 3 anos:

1. A formación teórica: impartida en escolas de secundaria superiores e universidades.
2. A formación profesional: impartida nas escolas profesionais.

As súas características son as seguintes:

1. É un sistema igualitario, sendo a escolaridade obligatoria dende os 7 aos 16 anos.
2. É gratuita para todos os alumnos, incluíndo asistencia sanitaria e un comedor que proporciona unha comida diaria para os estudantes das escolas primaria e secundaria.
3. Tamén son gratuitos todos aqueles libros e materiais que fosen necesarios.
4. Todas aquelas persoas que vivan lonxe do centro, poden pedir o reembolso do costo total do transporte escolar.
5. Todos aqueles alumnos que presente dificultades con respecto á aprendizaxe poden solicitar un profesor que poda traballar con el durante as clases e incluso de forma individual.

Ser capaces de conseguir que as características mencionadas anteriormente podan poñerse en práctica é un dos principales motivos polos que Finlandia recibe de forma regular as mellores calificaciones a nivel mundial.

Está estructurado da seguinte forma:

• Educación primaria: na que os alumnos completan os seus estudos obligatorios, dende os 5 anos ata os 16 anos aproximadamente.
• Educación secundaria: comprende a parte non obligatoria. Comeza aos 16 ou 17 anos de idade e dura entre 3 e 4 anos.

Con respecto ao profesorado e o españo adicado á aprendizaxe, cabe destacar que para poder exercer  como docente nun centro de Finlandia, é necesario posuír un título superior de máster e as escolas máis abundantes nese país son aquelas destinas a crear unha atmósfera de comfort e seguridade para os alumnos, polo que son, de forma xeral, escolas intelixentes.

O sistema educativo en España (II)

Na nosa segunda entrada relacioanada có sistema educativo español, falaremos das diferentes posibilidades á hora de continuar cós estudos no momento no que rematas o nivel de Educación secundaria.

As diferentes opcións son as seguintes:

• Bacharelato: (comprende un periodo no que o alumno ten de 16 a 18 anos, sempre e cando non repita curso). En canto a súa estructura, o bacharelato consta de dous cursos académicos, primeiro e segundo de bacharelato, divido en diferentes modalidades. A súa división foi cambiando có paso do tempo.

• Formación profesional (específica de grao medio) . Para que unha persoa poda acceder a un ciclo de formación profesional é necesario ter o título de Graduado en Educación Secundaria, tamén podes superar a respectiva proba de acceso. En canto a súa estructura, están divididas en varios ciclos formativos organizados en módulos profesionais. Unha vez rematados, existe a posibilidade de entrar ao bacharelato, incorporarse directamento ao mundo laboral ou seguir cursando un continuar cursando un Ciclo Superior.

Esta é a teoría na que se basa o actual sistema educativo español, e nas entradas posteriores trataremos de forma similar, como xa mencionei, outros sistemas educativos propios de países pertencentes a Unión Europea, entre outros.

O sistema educativo en España (I)

Dentro da nosa temática relacionada coa intelixencia e métodos de aprendizaxe, hoxe estamos aquí para falar dalgúns dos sistemas educactivos característicos dos países da Unión Europea, pode que incluso tratemos algunha metodolxía propia dun país fóra do noso continente.

Nesta primeira entrada relacionada coa temática mencionada anteriormente, creo que é necesario tratar o sistema educativo español. Xa na miña primeira entrada do meu blogue fixen unha referencia a este tema en concreto pero, non pasa nada por ampliar contidos, non si?

Ben, pois o sistema educativo en España está formado por cinco niveis:

• Educación infantil: (entre os 0 e 6 anos). Non é obligatoria e ten como principal finalidade que os nenos máis cativos sexan capaces de desenvolver habilidades tales como a observación, a exploración, as relacións sociais, resolución pacífica de conflictos e a adquisición de pautas elementales de convivencia, entre outros.

• Educación primaria: (entre os 6 e os 12 anos). É de carácter obligatorio e consta de 6 cursos académicos. A finalidade de este nivel educativo será proporcionarlle aos nenos unha educación común para a súa posíbel adquisición de elementos básicos culturales. Con respecto á metodoloxía empregada, estará orientada ao desenvolvemento xeral do alumno, intengrando as súas distinas experiencias e aprendizaxes.

• Educación secundaria: ( entre os 12 e 16 anos, sempre e cando o alumno en cuestión non repita curso) É a comunmente coñecida coma Educación Secundaria Obligatoria ou ESO. Consta de 2 ciclos académicos, cada un deles con 2 cursos, formando un total de catro cursos académicos. 

No momento no que un alumno remata a ESO, ten varias opcións á hora de continuar progresando nos seus estudos, pero, para que esta entrada non sexa moi longa, continuaremos falando do sistema educativo en España na seguinte.

O Rei da música latina

Entre tanta ciencia, tanta información e tantos datos, creo necesario facer, de cando en vez, uns parénteses nos que falar de temas máis ou menos cotidianos e extraescolares. Nesta ocasión utilizo este espacio no meu blogue para falar da música, neste caso en concreto, para recordar cantantes non tan coñecidos a día de hoxe pero que influíron en gran medida en tempos anteriores. Hoxe, vamos a falar de Roberto Carlos Braga Moreira, máis coñecido como Roberto Carlos. É un cantautor brasileño, un dos principais representantes da música popular brasileña, un dos artistas latinos de maior éxito a nivel mundial, vendendo máis de 150 millóns de copias. É coñecido mundialmente como o rei da música latina.

Naceu en Espíritu Santo, no ano 1941, á idade de 6 anos, sufriu un accidente cunha locomotora de vapor e a súa perna dereita tivo que ser amputada, a partir desa data, tivo que utilizar unha prótese.Gañou o Grammy ao mellor intérprete latino o ano 1989, grazas á canción Si el amor se va . Tamén colaborou con estrelas mundiais en diversas xiras. 

Nun primeiro momento, Roberto Carlos utilizaba unicamente a súa voz e a súa guitarra para expesar as súas ideas mediante as cancións, pero, no ano 1961 coñece ao que será o primeiro integrante da súa banda, RC-9. A súa discografía é moi ampla, pero para profundir máis na súa vida musical, recoméndovos visitar o blogue da miña compañeira Ana María Stoica, outra grandísima fan do cantante en cuestión. Deixovos por aquí o link ao seu blogue: https://omeublogapasionado.blogspot.com/.

Aínda que a miña parte non inclúe a súa traxectoria musical, non podo resistirme a compartir con vós unha das miñas cancións favoritas de Roberto Carlos, espero que a disfrutedes:)

Enfermidade de Pick

Unha vez rematada a nosa clasificación nos sete tipos de intelixencia segundo Howard Gardner, creo que é preciso recordar a denominada como enfermidade de Pick, que supuña unha rápida pérdida das cualidades socias. Estaba en contraposición coas capacidades interpersoais, e consiste no seguinte. A enfermidade de Pick é unha forma de demencia similar ao Alzheimer que afecta a algunas zonas do cerebro, no momento no que as neuronas presentan alteracións nas proteínas tau. O máis normal é que esta enfermidade póñase de manifesto entre os 45 e 60 anos de idade, aínda que apareceron casos nos que se detectou dita enfermidade aos 20 anos, e ten unha duración de 6 ou 7 anos. Aínda que non se coñecen con exactitude as causas, identificáronse distintas alteracións xenéticas relacionadas con factores hereditarios.

Esta enfermidade é de carácter dexenerativo, é dicir, os primeiros síntomas poden pasar desapercibidos e evolucionar progresivamente dando lugar a manifestacións de deterioro cognitivo que interfiren tanto no traballo como nas relacións sociais. Algunhas alteraciones con respecto ao comportamento son: aparición de comportamentos compulsivos,desinhibición, conducta antisocial, apatía, incapacidade para desenvolverse ou interactuar en situacións sociais, illamento social, síntomas depresivos ou, incluso, ideas de suicidio.

Intelixencia Intrapersoal

Biografía de Platón

Defínese como intelixencia intrapersoal ao coñcemento dos aspectos internos dunha persoa. É o tipo de intelixencia máis privada e aquelas persoas que a posúen son capaces de establecer un modelo eficaz e viable de si mesmos. Utilizando outras palabras, é a capacidade dunha persoa de realizar un procedemento denominado autoanálise. Ésta permite acceder á nosa vida emocional, aos nosos sentimentos , diferencialos e comprendelos, nomealos e recurrir a eles para interpretar a nosa conducta propia. Platón foi un filósofo grego que podemos utilizar como exemplo neste caso. Foi alumno de Sócrates e mestre de Aristóteles, pertencente aunha familia nobiliaria e dunha clase social altísima. Creou e popularizou (segundo a perspectiva desde onde se analice) unha serie de ideas comúns para moitas persoas, pero enfrentadas á línea de gran parte dos filósofos presocráticos e a dos sofistas. A súa influencia como autor e sistematizador foi moi notable ao longo de toda a historia da filosofía.

Unha vez rematada á clasificación dos diferentes tipos de intelixencia orixinada por Howard Gardner, facer especial fincapé en que todo o mundo posúe todas e cada unha das intelixencias nomeadas nas anteriores entradas, en maior ou menor medida. E que profesiones tales como médico, músico ou profesor, gardan especial relación xa que para realizalas de forma correcta é necesario á existencia de máis de unha intelixencia diferente, aínda que nun primeiro momento pareza que non son para nada compatibles.

Intelixencia interpersoal

Pasamos xa ao último tipo de intelixencia, a intelixencia persoal. Diferenciaremos dous tipos de intelixencia persoal, a interpersoal e a intrapersoal. Nesta entrada do meu blogue centrareime na primeira, a intelixencia interpersoal. Este tipo de intelixencia constrúese a partir da capacidade para sentir distinccións nos demais individuos, sobretodo facendo referencia aos estados de ánimo, temperamentos e intenccións. A intelixencia persoal en xeral no depende das capacidades lingüísticas e permite a unha persoa leer as diferentes intencións e desexos dos demais, aínda que estes fosen ocultados previamente.

Biografía Nai Teresa de Calcuta

Pola contra, existe unha enfermidade coñecida coma a enfermidade de Pick, a través da cal un individuo perde rapidamente as calidades sociais, ao terminar a clasificación das intelixencias segundo Howard Gardner poderíamos falar tamén de dita enfermidade.

A nai Teresa de Calcuta destacou principalmente por posuír este tipo de capacidades. Foi coñecida pola súa labor humanitaria na India e tamén foi galardonada co premio Nobel da paz. Foi incluso beatificada polo papa Juan Pablo II no ano 2003.

Intelixencia espacial

Dícese que unha persoa posúe estas capacidades se é capaz de resolver problemas espaciales reales ou imaxinarios aplicados ao uso de mapas mentais e á orientación. Tamén é utilizada á hora de visualizar obxectos en distintos ángulos ou posicións,é dicir, en tres dimensións. Como os xogadores de xadrez, por exemplo.

Tendemos a asociar este tipo determinado de intelixencia coa orientación entre os bosques ou nas autovías, coma se fose unha especie de compás, e así é, aínda que tamén dispoñen da intelixencia espacial as persoas que día tras día tentan resolver un dos maiores pasatempos coñecidos (ou polo menos en tempos máis antigos), denomidado cubo de Rubik.
Chegamos a miña parte favorita, se vos ocurre algunha personaxe histótica que sexa claramente recoñecida por posuír a intelixencia espacial? Pois pode resultar estraño, ou pode que non, pero neste campo destacamos principalmente a Pablo Picasso, pintor e escultor de orixe español. Un dos maiores artistas do século XX, sendo partícipe en moitos dos movementos artísiticos que posteriormente propagáronse por todo o mundo, exercendo unha gran influencia en moitos outros artistas da súa época.

Biografía de Pablo Picasso

Intelixencia lingúística

Biografía de Abraham Lincoln

E chegamos xa ao ecuador da listaxe de intelixencias segundo a teoría do psicólogo Howard Gardner, a intelixencia lingüística. Nun primeiro momento poderíamos pensar que todo o mundo posúe este tipo de capacidades. E é verdade. Ao rematar de falar de cada unha destas intelixencias, falaremos deste aspecto. Aínda así, esta aptitudes se poñen de manifesto en maior medida naquelas persoas adicadas á literatura, como por exemplo os poetas ou os novelistas.  Seguindo coa tradición de presentar a persoaxes famosos históricos especialmente recoñecidos por posuír en gran medida un tipo de intelixencia en concreto, neste caso destacamos ao décimo sexto presidente dos Estados Unidos, Abraham Lincoln. Destacou por ser un forte opoñente que iba en contra da expansión da escravitude nos Estados Unidos de América. Gañou as eleccións como representante do partido republicano, sendo así elixido presidente  do país a finais do mesmo ano.

A maioría dos estudantes saben ao que me refiro cando digo que este tipo determinado de intelixencia é moi recoñecido na sociedade, sobretodo no ámbito escolar. En moitos casos ás capacidades do alumnado son avaliadas atendendo a súa capacidade de redacción e expresión escrita.

Para exemplificar o dominio da palabra de este personaxe histórico, decidín escoitar un dos seus discursos, aínda que a gran maioría están en inglés sen subtítulos, encontrei un en español e creo necesario compartilo con todos vós.

Intelixencia lóxico-matemática

Todas aquelas persoas que se caracterizan por ter unhas elevadas capacidades á hora de resolver problemas de tipo matemático son ás que trataremos nesta entrada. Normalmente destacan pola súa rapidez e pola denominada natureza non verbal, pero, cal é o significado de natureza non verbal? Pois ben, é considerada como a capacidade de visualizar o problema e construír unha solución moito antes de que poda ser articulada. 

Biografía de Isaac Newton

Practicamente todos aqueles individuos adicados ao campo científico posúen este tipo de intelixencia. Se falamos dun exemplo máis concreto, pode que o caso máis coñecido sexa o de Isaac Newton, científico, físico, filósofo, inventor, alquimista e matemático inglés. Autor da Philosophiae naturalis principia mathematica,describiendo a lei de gravitación universal e establecendo ás futuras bases da mecánica clásica, contribuíndo tamén ao desenvolvemento do cálculo matemático.

Sempre falamos da importancia de cada unha destas capacidades na sociedade actual e de como á poboación non valora de forma igualitaria todas as intelixencias existentes. Vimos claros exemplos de como as intelixencias musical e cinético-corporal resultaban claramente marxinadas pola sociedade, non é o caso desta en concreto. Se nos fixamos, esta intelixencia xunto coa intelixencia lingüística (que trataremos máis adiante) é a máis favorecida sobretodo no ámbito escolar xa que as probas ou exames académicos están baseados en capacidades deste tipo.

Aínda que tentei explicar o mellor posíbel ás altas capacidades con respeto ás matemáticas e outros ámbitos de carácter científico, considero que os exemplos son entendidos de mellor maneira con vídeos, espero que o seguinte vos ilumine:)

Intelixencia cinético-corporal

Proseguiremos coa denominada intelixencia cinético-coporal que podería definirse como a capacidade de resolver problemas utilizando o corpo ou partes do mesmo, permitindo así ao individuo manipular obxectos e desenvolver as súas capacidades físicas. Existe o pensamento xeral de que este tipo de intelixencia é único e exclusivo dos atletas (como os bailaríns ou os xogadores de tenis) pero, a realidade e que estas capacidades son propias tamén dos ciruxiáns ou os artesanos, por exemplo

Tamén facer especial fincapé naquelas persoas que se expresan a través de movementos pequenos e minuciosos como os mecánicos ou os xoieiros. Ao igual que a intelixencia musical, a intelixencia cinético corporal, sobretodo nas sociedades occidentais, non conta có mesmo recoñecemento cás capacidades cognitivas.

Normalmente, este tipo de hablidade vén unida a outro tipo de intelixencia ou capacidade. (SEGUIR COMPLETANDO)

Proseguirei coa miña intención de propor un exemplo para cada tipo de intelixencia. Neste caso destacar á existencia de Babe Ruth, xogador  de beisbol estadounidense nacido no ano 1948. Nos seus inicios Babe tivo que facer fronte a unha situación un tanto adversa que nos permite observar de forma clara a presenza da intelixencia cinético corporal nel. Cando tiña 15 anos, o xogador de beisbol, presenciu un partido no que o lanzador non estaba cumprindo có cometido desexado, polo tanto, Babe decidiu sustituílo naquel preciso instante sen haber recibido ningún tipo de adestramento previo como lanzador.

Biografía de Babe Ruth

Intelixencia musical

Comezarei falando da intelixencia musical, pode que unha das máis "discriminadas" pola sociedade na que vivimos hoxe en día.
Este determinado tipo de intelixencia podería definirse como a capacidade de cantar, tocar instrumentos, analizar os diferentes tipos de sons e, de forma xeral, crear música. Aínda que coa definición propiciada polo psicólogo en cuestión podería parecer suficiente para comprender a intelixencia musical, cómpre por un exemplo xa que todo nesta vida enténdese mellor con exemplos. 

Biografía de: Ludwig van Beethoven

Pode que un dos casos máis coñecidos de persoas que posúen a intelixencia musical e o de Ludwig van Beethoven. Este compositor, director de orquesta e pianista é considerado un dos grandes compositores de música do século XVII. Posuía unha independencia da intelixencia musical con respecto a capacidade auditiva (aínda que poda parecer imposible) e a proba está en que Beethoven seguiu traballando na súa música tras quedar xordo dun oído á idade de 30.
Outro exemplo que pode que non sexa tan recoñecido como o anterior foi o de Yehudi Menuhin, que nos seus primeiros anos de vida asistiu cos seus pais a un concerto da orquesta de San Francisco e, no momento no que o son do violín penetrou a través dos seus oídos sentiu a necesidade de facerse con un e comezar a tomar clases. Pero, o curioso non é a súa historia senón a velocidade coa que Yehudi converteuse nun dos mellores violinistas do século XX.

Bibliografía: Yehudi Menuhin

A presenza dun individuo que posúa altas cualidades musicais pódese advertir xa dende a infancia, como no caso do violinista nomeado anteiormente.

Introducción á teoría das intelixencias múltiples

Todos, nalgún momento da nosa vida, puidemos sentir que as nosas capacidades non eran suficientes para satisfacer as espectativas ás que cada un aspira, sobretodo no caso dos estudantes ou daquelas persoas iniciadas no mundo laboral. É un sentimiento bastante común e para nada estraño que nos afecta a todos nós en maior ou menor medida. Basándome na miña experiencia como estudante, podo dicir que a medida que avanzan os cursos, é máis facil atopar xente desmotivada, chorando todos os dias e sentíndose mal por mor dos estudos.

O ano pasado tiven a oportunidade de ler un libro de psicoloxía chamado "Intelicencias múltiples" de Howgard Gardner que cambiou completamente o meu punto de vista con respeto ao sistema educativo e a intelixencia en sí. Neste libro, Gardner refírese ao coñecemento como un compendio entre sete tipos de intelixencia diferentes, entre outras cousas. existen numerosos estudos referidos a este tema en concreto, pero basarei as miñas consideracións na teoría do psicólogo nomeado anteriormente.

Esquema dos diferentes tipos de intelixencia

Os sete tipos de intelixencia presentes na súa teoría son:

→Intelicencia musical

→Intelixencia cinético-corporal

→Intelixencia lóxico-matemática

→Intelixencia lingüística

→Intelixencia espacial

→Intelixencia interpersoal

→Intelixencia intrapersoal

Antes de proceder a desenvolver todos os tipos diferentes de intelixencias é necesario comprender as bases nas que se sustenta a seguinte teoría e os obxectivos pretendidos polo autor no momento de realizar dita clasificación.

Nun primeiro momento, Gardner pretendeu abrir o camiño hacia unha sociedade baseada na visión pluralista, é dicir, realizar o estudo de todas e cada unha das facetas do coñecemento humano e considerar cales poderían ser os seus usos e aplicacións con respeto á resolución dos problemas plantexados na vida cotiá de cada individuo.

Esta teoría está en contraposición coa consideración xeral por parte da poboación de que a intelixencia constitúe un rango moi limitado dentro do cal atoparamos unicamente a capacidade dos individuos de contestar ás preguntas dun test de intelixencia. Poderíamos dicir que as únicas intelixencias que reciben o recoñecemento social debido serían a intelixencia lóxico-matemática e a lingüística e o sistema educativo actual son o claro exemplo.

Aínda que a seguinte imaxe poda resultar un tanto exaxerada, representa perfectamente o pensamento de moitísimas persoas, sobretodo dos estudantes. Tamén Gardner pensaba así, polo que realizou diversos estudos en diferentes escolas e institutos para tentar establecer unha mellor forma de avaliacion por parte do profesorado dos centros utilizando métodos alternativos. Como o propio autor indica, a necesidade de calificar cuantitativamente aos alumnos ou, avaliar aos alumnos, é un rasgo fundamental e non se pretende eliminar por completo, senón realizala cuidadosamente xa que deste xeito, un alumno pode aumentar a súa capacidade de resolver problemas máis rapidamente e elixir unha mellor saída profesional a corde aos seus gustos e aficións.

Algúns dos métodos de avaliación que Gardner mencionou no seu estudo son:
→O método do proxecto Spectrum

→O método a base de proxectos

→O proxecto da intelixencia práctica para á escola.